مبنای اثباتی قاعدۀ هشدار در ایجاد مسئولیت مدنی اشخاص (حقوق ایران و بین الملل)

سید منصور توکلی ثانی
کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری استان قم، کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل از دانشگاه آزاد اسلامی ‌چالوس، چالوس، ایران

ازجمله قواعد پرکاربرد در قلمرو فقه و حقوق «قاعدۀ تحذیر یا هشدار» است که به‌موجب این قاعده هر شخص قبل و بعد از اقدام به عملیات خطرناک و مهلک باید به سایرین هشدار دهد که در صورت وجود شرایط لازم از مسئولیت مدنی و کیفری معاف و در غیر آن، دارای مسئولیت مدنی و کیفری خواهد بود (قد اعذر من حذر). قاعدۀ هشدار دارای پشتوانه فقهی نیز می‌باشد که منابع آن عبارت‌اند از کتاب، سنت، شهرت و بنای عقلاء و عرف که می‌توان مهم‌ترین آن را بنای عقلا برشمرد. در میان مبانی مطروحه در رافعیت ضمان از عامل زیان می‌توان قطع رابطه استناد عرفی را مبنای عدم مسئولیت هشداردهنده (عامل زیان) برشمرد. تناسب هشدار با خطر، قانونی و روا بودن فعل هشداردهنده، تقدم هشدار بر ضرر، امکان درک و ترک خطر، شرایط قاعدۀ هشدار را تشکیل می‌دهند؛ افزون بر شروط یادشده، هشدار نباید به گونه‌ای باشد که موجب تحدید فضای عمومی جامعه و مخالف اصل 40 قانون اساسی باشد. لذا در این پژوهش به قاعدۀ هشدار به‌عنوان شرایطی که می‌تواند ادلۀ اثبات مسئولیت حقوقی اشخاص را اثبات نماید پرداخته و حول آن، قوانین داخلی و بین‌المللی مرتبط را به شیوه توصیفی‌تحلیلی بررسی نموده‌ایم و نویسندگان معتقدند قاعدۀ هشدار ریشه در مبانی عرفی دارد و می‌تواند مبنای اثباتی مسئولیت مدنی قرار بگیرد.

چکیده


مسئولیت مدنی، قاعدۀ هشدار، خطر، شخص

کلمات کلیدی

اطلاعات انگلیسی

Title

The Positive Basis of Warning for the Establishment of Civil Liability for Persons (Iranian and International Law)
mansourtavakoli
Trainee lawyer _ M.A. International law, Chalus branch, Islamic Azad University, chalus, iran.

Abstract

Among the rules used in jurisprudence and law are \"the rule of warning or warning\", whereby every person must warn others before and after committing dangerous and fatal operations that, if necessary, civil and criminal liability arises. Exempt, and otherwise, shall have civil and criminal liability (Excuse me). The rule of war also has jurisprudential backing, with its sources being the 6 books, the tradition, the fame, and the building of rationality, the most important of which is rationality. Among the principles discussed in the affidavit of loss liability can be the termination of the customary citation relationship as the basis for warning (loss agent) irresponsibility. The proportionality of the hazard warning, the legality and validity of the warning action, the precedence of the hazard warning, the ability to understand and leave the hazard, constitute the conditions of the warning rule; Be fundamental. Therefore, in this research we have considered the alert rule as a circumstance that can prove the proof of legal responsibility of individuals and around it we have examined the relevant domestic and international laws in a descriptive-analytical manner and the authors believe that the alert rule is rooted in customary principles. And can serve as a positive basis for civil liability.


keywords

civil liability, rule of warning, danger, person.