قاعده نفی عسر و حرج و تطبیق آن با قاچاق کالا و ارز

كمال أقاپور | دکتر جمال رضایی
دانشجوي دكتري حقوق خصوصي دانشگاه تهران، دانشکده حقوق، تهران، ایران | هیات علمی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران، دانشکده حقوق، تهران، ایران

قاعدۀ لاحرج یا نفی عسر و حرج یکی از قواعد مسلم فقهی است که در ابواب گوناگون فقهی اعم از عبادات و معاملات کاربرد دارد. برای اعتبار و حجیت این قاعده به ادلۀ اربعه تمسک شده است. مفاد این قاعده این است که هر امر سخت و مشقت‌بار در اسلام نفی شده است؛ اما درباره این‌که مراد از نفی، نهی حکم است یا نفی اثر و یا این‌که این قاعده از احکام سطانیه است یا خیر، بین فقها اختلاف‌نظر وجود دارد. با بررسی‌های انجام‌شده مشخص می‌گردد اولاً که مراد از لاحَرَج نفی حکم است؛ ثانیاً مراد از حرج در این قاعده حرج شخصی را شامل می‌شود و ثالثاً این قاعده امور عدمی ‌را شامل نمی‌شود و رابعاً این قاعده حرج احکام تکلیفی و هم‌چنین حرج در احکام وضعی را شامل می‌شود. یکی از مسائلی که موجب عسر و حرج برای مسلمین و جامعه اسلامی است، بحث قاچاق کالا و ارز است؛ تا آنجا که اقتصاد کشور را فلج کرده و باعث افزایش بیکاری و کاهش تولید داخلی می‌گردد. در این تحقیق بر آن هستیم تا بعد از اثبات حجیت قاعده لاحرج و تعیین دایرۀ شمول این قاعده، حرجی بودن پدیدۀ قاچاق را تبیین کرده و حکم فقهی آن را استنباط کنیم.

چکیده


قاعده لاحَرَج، احکام حرجی، حرج، قاچاق کالا و ارز

کلمات کلیدی

اطلاعات انگلیسی

Title

The principle of Neglecting Al-Asr and Adapting It to the Exchange of Goods and Currencies
kamal aghapour | jamal Rezai
PH. D Student in private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, iran | Assistant professor, Department of Jurisprudence and Principles of Islamic Law, - University of Tehran,iran

Abstract

The rule of neglecting or rejecting Asr Haraj is one of the common rules of jurisprudence that is applicable to various jurisprudential abuses including worship and transactions. For the sake of validity and validity, the evidence has been based on the rule. The point of this rule is that every hard and painful thing in Islam is rejected. But there is disagreement among jurists as to whether negation is a prohibition, a negation of a work, or whether it is a rule of secular law. The investigations show that, first, the meaning of the haraj is the negation of the injunction; And fourthly, this rule applies to assignments as well as assignments. One of the issues that is causing havoc for Muslims and the Islamic community is the issue of smuggling of commodities and currencies as they cripple the economy and increase unemployment and reduce domestic production. In this research, we try to explain the legitimacy of the trafficking phenomenon and to derive its jurisprudential ruling after proving the validity of the rule and the scope of this rule.


keywords

Asr Haraj, injunction, smuggling, currencies