مطالعۀ تطبیقی نقش پلیس در میانجی‌گری کیفری در حقوق ایران و اسناد بین‌المللی

الهام دولتی کلان
دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

میانجی‌گری به‌عنوان یکی از برنامه‌های عدالت ترمیمی در اثر تحول در ایدئولوژی حقوق‌دانان و جرم‌شناسان از دهه 70 به منصه ظهور رسیده است. میانجی‌گری پلیسی که در قسم پلیسی- قضایی و پیش از محاکمه جای می‌گیرد، به جهت نخستین مرحله مواجهه بودن، در قضازدایی نقش مؤثری ایفا می‌کند. این نوع میانجی‌گری در اسناد بین‌المللی و قوانین کشورهای مختلف مانند کانادا و نیوزلند مقرر گردیده است. در حقوق ایران، میانجی‌گری پلیس در نصوص قانونی به‌صراحت پیش‌بینی نشده است. با وجود این، نیروهای پلیس با الهام از بند 8 ماده 4 قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1369 در ارتباط با وظایف نیروهای انتظامی در پیشگیری از جرم اقدام می‌نمایند. پژوهش حاضر به روش توصیفی‌تحلیلی به نقش میانجی‌گری پلیس در حقوق ایران و اسناد بین‌المللی پرداخته و نتایج حاصل حاکی از این است که اجرای اصولی و نظام‌مند میانجی‌گری از سوی پلیس نیازمند تصریح در نصوص قانونی و ارائه آموزش‌های لازم به نیروی پلیس است. در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 میانجی‌گری در جرائم تعزیری درجه 6، 7، 8 که مجازات آن‌ها قابل‌تعلیق است، پیش‌بینی شده است، لیکن در جرائم حدی حق‌الناسی (قذف و سرقت)، قصاص، دیه و تعزیرات درجه 1 تا 5 نیز اعم از جرائم مشهود و غیرمشهود، به‌طور غیررسمی ‌قابل‌اجراست. با وجود این، در جرائم غیرقابل‌گذشت از جهات موقوفی قابل‌تعقیب و دادرسی نبوده و از موارد تخفیف مجازات قلمداد می‌شود. در جرائم واجد اثر اجتماعی نیز به جهت عدم امکان تأمین اهداف عدالت ترمیمی، میانجی‌گری کیفری قابل‌پذیرش نیست.

چکیده


میانجی‌گری پلیس، میانجی‌گری در اسناد بین‌المللی، ‌آیین‌نامۀ میانجی‌گری، اصول میانجی‌گری پلیس

کلمات کلیدی

اطلاعات انگلیسی

Title

A comparative study of the role of the police in criminal mediation in Iranian law and international documents
elham dolati
M. A. in Criminal Law and Criminology, Tabriz University,Tabriz,iran

Abstract

Mediation came into view as one of the restorative justice plans as a result of the evolution in jurists and criminologists\' ideology since the 70s. Police mediation which is placed in police-judiciary sort and before the court procedure, plays an effective role in deregulation because it’s the first step in facing. This kind of mediation has been prescribed in international documents and diverse countries’ laws such as Canada and New-Zealand. In Iranian law, in juridical texts, police mediation has not been predicted explicitly. Despite this, police forces acting out by inspiration of paragraph 8 of article 4 of the police force law of the Islamic Republic of Iran that is ratified in association with police forces duties in crime prevention in 1369. Present research studies police mediation role in Iranian law and international documents in a descriptive-analytical manner, and results show that normative and systematic implementation of mediation by police needs clarification in juridical texts and provision required instructions for police force. In the code of criminal procedure law approved in 1392, mediation in punishable crimes of the level of 6, 7, and 8 which their retribution is suspended, has been predicted. However, it\'s applicable unofficially in Fixed punishment Crimes, nemesis, wergild, and level of 1 to 5 of Tazirat including visible and invisible crimes. Nevertheless, are not prosecutable and trialable in unforgivable crimes from devotional aspects and is considered from penalty discount items. In crimes with social impact, criminal mediation is not acceptable, due to the impossibility of securement of the restorative justice.


keywords

police mediation, mediation in international documents, mediation bylaw, police mediation principles